Berko İlaç tedarik zincirinde izlenebilirlik ve risk yönetimine odaklanıyor
18/06/2026 - 10:41:00
Berko İlaç Tedarik Zinciri Direktörü Esin Aksu, hammadde, ambalaj malzemeleri ve bitmiş ürün depolamasını farklı lokasyonlarda yönettiklerini, sevkiyatları ise tek merkezden gerçekleştirdiklerini belirtti. Aksu, 3PL iş ortaklarıyla kurdukları yazılım entegrasyonları sayesinde esneklik ve izlenebilirliği artırırken, sıcaklık kontrollü operasyonlar ve acil durum planlarıyla tedarik zincirinin sürekliliğini güvence altına aldıklarını ifade etti.
Yerli ilaç üreticilerinin önündeki lojistik fırsatlarından biri, Türkiye’nin coğrafi konumu sebebiyle stratejik avantaj sunmasıdır. Günümüzde hızla gelişen ve gelişime açık olan serbest bölge ve hub depo yatırımları da bu potansiyeli destekliyor. Diğer taraftan, üreticiler yatırıma gerek duymadan 3PL veya 4PL lojistik hizmeti veren firmalardan destek alabilmekte; bu şekilde depolama ve dağıtım gibi operasyonlarda da dış kaynak kullanımını değerlendirmektedir.
Tedarik zincirinin ilk basamağı olan satın almada etkin (API), yardımcı hammadde (EXP) ve bazı kritik primer/sekonder ambalaj malzemelerindeki dışa bağımlılığımız önemli risk unsuru, ne yazık ki. Günümüzde satın almayı belirsizlik yönetimi olarak ifade ediyorum. Özelikle son yıllarda tedarik sürelerindeki belirsizlikler ve maliyet artışları, dış kaynaklara bağımlı olan ilaç üreticilerini daha proaktif planlama yapmaya yöneltti. Bu nedenle tedarik zincirinde hızlılık, alternatif kaynak yönetimi ve doğru stok politikaları önemli parametreler haline geldi.
‘DIŞA BAĞIMLILIĞIN AZALTILMASI DAYANIKLILIĞI ARTIRACAKTIR’
Son yıllarda küresel tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar ilaç arz güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. İlaç sektöründe kesintisiz ürün erişimini sağlamak adına hangi adımların kritik olduğunu düşünüyorsunuz?
Öncelikle kritik yardımcı ve etkin maddelerde tedarikçi ve üretici çeşitliliğinin artırılması gerekiyor, alternatif tedarikçi ve üreticiler ile çalışılmalı. Dışa bağımlılığın azaltılması da dayanıklılığı artıracaktır. Yerli kaynak üretimi devlet-sanayi iş birliğiyle artırılabilir, yatırım desteklenebilir, böylelikle uçtan uca tedarik zincirleri kurma fırsatı ortaya çıkacaktır. Bunun yanı sıra doğru talep tahmini, stratejik stok yönetimi ve doğru üretim planlaması sürekliliğin en temel unsurları. Günümüzde fark yaratan unsurlardan biri yalnızca maliyet odaklı değil, risk odaklı tedarik zinciri yönetimi yaklaşımını benimsemek gerekliliğidir. Sürdürülebilir satın alma terimini gelecekte daha fazla konuşuyor olacağız.
Berko İlaç’ın Türkiye ilaç sektöründeki konumu, faaliyet alanları, üretim altyapısı ve operasyonel büyüklüğü hakkında bilgi verebilir misiniz? Üretim kapasiteniz, ürün portföyünüz ve ihracat faaliyetleriniz bugün hangi noktada bulunuyor?
Berko İlaç, Türkiye ilaç sektöründe yerli sermayeli üretici firmalardan biridir. İstanbul Sultanbeyli’de yer alan yaklaşık 21.000 m² kapalı alana sahip modern tesislerimizde faaliyet gösteriyoruz. GMP standartlarına uygun tesisimizde tablet, kapsül, şurup, süspansiyon, jel ve pomad gibi farklı farmasötik formlar üretiliyor. Üretim kapasitesi yıllık yaklaşık 90–110 milyon kutu seviyesinde olup fason üretim hizmetiyle de çok sayıda yerli ve uluslararası firmaya üretim yapıyoruz.
Ürün portföyümüzde reçeteli ilaçlar, OTC ürünler ve takviye edici gıdalar yer alıyor. Özellikle soğuk algınlığı, ağrı kesici ve vitamin-mineral gruplarında güçlü bir ürün çeşitliliği bulunuyor. Ürün gamımız sürekli olarak yeni ürünlerle genişliyor. İhracat tarafında ise sağlam adımlarla hacmimizi arttırıyoruz. Güçlü üretim altyapısı, artan ihracat ağı, genişleyen ürün portföyü ile Türkiye ilaç sektöründe büyümesini sürdüren rekabetçi bir oyuncu konumundayız.
İlaç lojistiği, yalnızca ürünün bir noktadan diğerine taşınması değil; hasta güvenliği, regülasyon uyumu ve ürün bütünlüğünün korunması açısından kritik bir süreç. Berko İlaç olarak farmasötik tedarik zincirini nasıl tanımlıyorsunuz ve bu süreçte en kritik başarı kriterleri nelerdir?
İlaç tedarik lojistiği; nihai ürünün üretimden depolara ve son olarak hastaya ulaşmasına kadar olan tüm taşıma ve sevkiyat/dağıtım süreçlerini kapsar. Zincirde amaç, ilaçların doğru koşullarda, zamanında ve güvenli şekilde ulaştırılmasını sağlamaktır. Berko olarak ilaç tedarik zincirini, ürünün üretiminden son kullanıcıya ulaşana kadar olan tüm aşamalarında kalite, güvenlik ve sürekliliği sağlayan bir sistem olarak görüyoruz. Seri numarası, karekod teknolojileri, sevkiyat standartları noktalarında belirlediğimiz risk yönetim stratejileri doğrultusunda süreci yönetiyoruz.
Üretimden depolamaya, yurt içi ve yurt dışı dağıtıma uzanan tedarik zincirinizde izlenebilirlik ve kalite sürekliliğini nasıl sağlıyorsunuz? Soğuk zincir gerektiren veya hassas ürünlerin depolama ve dağıtım süreçlerinde nasıl bir operasyon modeli uyguluyorsunuz?
GMP standartlarında üretim yapıyoruz; ürün takibinde, hammaddeden son tüketiciye kadar her aşamayı kayıt altına alıyoruz. Bu süreçte her ürüne, üretim iş emri ile uniq bir Parti/Seri Numarası (Batch Number) veriyoruz, karekodlama yapıyoruz. SAP, Axata yazılımlarımızla entegre olan İlaç Takip Sisteminde (İTS) süreci izlemiş oluyoruz. Standart prosedürler ve düzenli kalite denetimleriyle süreci güvence altına alıyoruz.
Depolama ve lojistikte kalite sürekliliği için sıcaklık ile nem değerlerini 7/24 izleyen validasyonlu iklimlendirme ve otomasyon sistemleri kullanıyoruz. Soğuk zincir gerektiren hammaddelerimizin operasyonunu ise kesintisiz güç kaynaklı soğuk depo, data-logger ile yönetiyoruz. GMP uyumunu, standart prosedürler ve düzenli kalite denetimleriyle güvence altına alıyoruz.
ÜRÜN SEVKİYATLARINI TEK BİR NOKTADAN YAPIYOR
Lojistik ve dağıtım süreçlerinizde çalıştığınız iş ortaklarını seçerken hangi kriterleri ön planda tutuyorsunuz? Özellikle ilaç lojistiğinde sıcaklık takibi, sertifikasyon (GMP/GDP), dijital izlenebilirlik ve operasyonel süreklilik açısından beklentileriniz nelerdir? Hangi lojistik şirketleriyle çalışıyorsunuz?
3PL depolarla çalışıyoruz. Ayrıca kendi bünyemizde depomuz da mevcut. İş ortaklarımızı seçerken güçlü altyapı, maliyet dengesi, sektörel deneyim ve referansları ön planda tutuyoruz. Ürün güvenliği için kesintisiz sıcaklık takibi yapabilen iklimlendirme sistemleri olmazsa olmazımızdır. Titizlikle hazırladığımız sözleşmelerimiz ile kritik konu başlıklarını resmiyete döküyoruz. Mevcut iş ortağımızla çalışma sistemimizde yazılım entegrasyonunu kendimiz oluşturduk, böylelikle esneklik ve izlenebilirlik arttı, olası hatalar minimize edilmiş oldu. Operasyonel süreklilik için ise acil durum planları hazır olan, kriz anında hızlı çözüm üretebilen aynı dili konuşabildiğimiz firmaları tercih ediyoruz. Hammadde, ambalaj malzemeleri, bitmiş ürün depolaması için kendi haricimizde üç farklı yerde sürecimizi yönetiyoruz. Ürün sevkiyatlarımızı ise tek bir noktadan yapıyoruz. Soyak, Pharmacare, Farmakim çalıştığımız firmalar arasında.
Sürdürülebilirlik artık ilaç endüstrisinin de önemli bir gündemi haline geldi. Tedarik zinciri ve lojistik operasyonlarınızda karbon ayak izinin azaltılması, enerji verimliliği ve ambalaj optimizasyonu gibi alanlarda hangi çalışmalar yürütüyorsunuz?
Sürdürülebilirlik, günümüzde her sektörde olduğu gibi ilaç sektöründe de önemli bir gündem maddesi. Biz de Berko İlaç olarak tedarik zinciri ve lojistik süreçlerimizde çevresel etkilerimizi azaltmaya odaklanıyoruz, tabii bu sırada verimliliğimizi artırmayı da önceliklendiriyoruz. Sürekli iyileştirme yaklaşımıyla geleceğe yatırım yapıyoruz. İş ve çözüm ortaklarımızla birlikte sürdürülebilir değer yaratmayı hedefliyoruz. İnovatif kaşık formumuz ile hem kullanım kolaylığı hem de şurup gibi sıvıların daha pratik ve doğru biçimde kullanımını sağlamış olduk. Sevkiyat kolilerinde ürün yerleşimini optimize ediyor daha az karton ambalaj malzemesi kullanılmasına dikkat ediyoruz. Palet dizilimlerine önem veriyoruz, böylece daha fazla ürün taşıma kapasitemizi artırıyoruz.
YENİ YATIRIMLARLA UÇTAN UCA İZLENEBİLİRLİĞİ GÜÇLENDİRECEK
Önümüzdeki dönemde Berko İlaç’ın tedarik zinciri ve lojistik ajandasında hangi yatırımlar öne çıkacak? Özellikle dijitalleşme, otomasyon, yeni üretim tesisleri ve ihracat kapasitesinin artırılması yönünde planlarınız nelerdir?
Operasyonel verimliliği artıracak sistem yatırımlarıyla birlikte uçtan uca izlenebilirliği güçlendirmeyi hedefliyoruz. Bunun yanı sıra, üretim, depolama ve sevkiyat kapasitemizi destekleyecek yatırımlarla ihracat kabiliyetimizi daha da geliştirmeyi amaçlıyoruz. Berko İlaç olarak yeni üretim tesisi ve kapasite yatırımlarımız mevcut. İş süreçlerimizde RPA ve yapay zeka tabanlı iş akışlarını devreye alıyoruz. Veri analizinde dashboardlardan destek alıyoruz. Olası riskleri sıfırlamak adına uluslararası standartlarla uyumlu dijital yönetim yazılım olan Qmex'e geçişi tamamladık.
